Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

      

Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   Aktay Trkmen 04, 2008 2:43 am

GOLAN TRKMENLERİNDE DğN GELENEğİ


TANIşMA
Golanda yaşayan Trkmen aileleri genelde birbirlerini tanırlar, dolaysıyla ko'ylerde genler kesinlikle go'rşyorlardı, erkekler kızlarla tarla harman ve pınarlarda go'rşerek birbirlerini tanımış oluyorlardı, tanışmalarına iyi bir sre getikten sonra ve birbirlerini daha fazla bildikten sonra oğlan kızın annesinin kabullğn o'ğrenmek amacı ile kendi annesini kızın anasına go'nderir olumlu bir cevap alırsa anne erkeklerin ne zaman geleceğini oğlan ve kızın anneleri ayarlarlarmış.

GELİN İSTEMEK
Resmi bir şekilde oğlanın ailesinin yaşlı ve mteber akrabaları ile birlikte kızı istemeye giderlermiş,bu sırada kız tarafından yine yaşlı ve mteber kişiler babası tarafından ağırılırmış, bir araya gelince iki taraf, kızın babası konuklara (Xoş geldiniz) deyerek oturacakları yeri belirtir, bu konuya ilgili konuşmayı (biz senin yanına geldik Allahu- tala'nın izni pxamber efendimizin kavliyle falan ğızını bizim falan oğlumuza istiyerik ne drsin) deyerek oğlanın babası konuyu amış olur, kızın babası tam olarak go'nl var ise oturanlara (kereminizden ğızdan şorlaşım da sizlere cavabı vrrim) baba oturanları diğer akrabalarına bırakır da kızının go'rşn almaya gidermiş, kızına (falan adam falan oğluna seni istemeye gelmiş.. ne drsin ğızım) kız babasına (Vallah ya buba sen bilirsin sen ne drsen ben ddigin kimiyim) bu da kızın kabul ettiğini ifade edermiş, bu sırada baba kalkıp konuklarına (Allah vrmişse ben de vrdim) deyerek oturanlardan birisi (El-fatiha) ağırarak El-fatiha suresini okurlarmış, bundan sonra başlığı (ğalın)ı ayarlamak iin oğlanın babası (nağadar ğalın istiyersiniz) kızın babası (bu ğadar.. bu ğadar) oğlanın babası (falandan o'tr buna ndirin) kızın babası (tamam ble olsun) oğlanın babası (falan iin buna da kesin) kızın babası (tamam bu ğadar oldu) o'ylesine başlık (ğalın) byk rakamlardan değmez bir rakama dşer, tekrar Fatiheyi okuduktan sonra dğnn ne zaman olacağını aıklamakta bulunurlarmış.
Bu munasebetle damat tarafından kuzu ve kolar kesilir, yemek yapıp (zılğıt) ların sesleriyle davetlilere ikram edilirmiş.
Derhal kızın dişi akraba ve arkadaşları zılğıt alarak bir şenlik başlatırlar. nitekim oğlanın arkadaş ve yoldaşları ierden oğlanı alarak dışarda halay ve dğn kururlarmış.



DğN TO'RELERİ,
HAZIRLIK
:
Dğnden bir ka gn o'nce (7 5 gn arası) btn Trkmen ko'ylerine davetiler go'nderilir ve o ko'yllere o evde dğn olcağını bidirirlermiş.
Dğnn ilanını yapmak iin (gvegi) damadın evine Allah, Muhammed
kelimeleriyle ssl ak bayrak dikilir, gelinin evine ise al bayrak dikilirmiş.

KINA GECESİ:
Dğnn o'ncesi gece kına /ğına/ gecesidir, Gelinin ahbapları evinde toplanıp trk so'ylenerek kına yakarlarmış.

YEMEK
Genelde dğnler Cuma gnleri olurmuş, sabah erkenden damadın evindeki davetlileri karşılayabilmek iin gerekli hazırlıklar yapılırmış.
Gelen davetlilerin tarafından genelde en az bir baş koyun dğn evine armağan edilirmiş.
Cuma namazından sonra ve gelin damatgile ulaşır ulaşmaz koyunlar kesilir (30 40 baş bazen), sıka etle ssl zerine tere yağı do'klen pirin ve bulgur bilavı, tere yağıyla zengin yoğurt orbası dğn hazır olanlara ikram edilirmiş, bu tr yemeğe (Dgn aşı) denirmiş.

OYUNLAR
BAYRAK KAIRMASI:
Gelinle beraber gelen bayrak damadın evinin stnde dikildikten sonra bayrağı alıp ko'y dolaşarak tekrar yerine kim getirebilir diye genler idaaya geerlermiş, ben o işi yaparım diyen gen hemen o bayrağı alıp atına binip koşarmış, Genler arkadaşının başarmaması iin ellerinden gelen engelleri yaparlarmış nihayet başardıysa tekrar bayrağı damadın evine diker ve ko'yn yiğitlerinden biri sayılırmış.

GREşMEK (Gleşmek):
Dğn hazır olan ergenler yiğitliklerini go'stermek iin birbirleriyle Anadaoludaki bildiğimiz greşme usulne go're greşirlermiş bu oyuna da Golan Trkmenleri dilinde (Gleşme) denirmiş.

AT YARIşI:
Dğnn mnasebetiyle ko'yn harmanında atlılar toplanıp yarışırlarmış.


GELİN GETİRMESİ,
Gelini babası evinden damadın evine getirmesi iin bir kervan hazırlanırmış.
Bu kervanın temeli tane devedir, her deveye iki hatun otururmuş, kervanın etrafında olan atlılarla /bekiler/ birlikte trk so'yleyerek gelin getirtilirmiş, ko'yden ko'ye yrme esnasında damadın ko'ynden olan bir ka atlı gelinin o'nndeki oturan kadının o'nne asılan bayrağı /bayrak aktır zerine kırmızı veya go'k rengi ile kelime-i şehadet yazılmıştır/ kapmaya alışırlar bu sırada kervanın evresindeki bulunan bekiler bayrağın alınmaması iin elinden geleni yaparlarmış, bayrak alınabilirse kervan bekileri bayrağı geri almak zere alnın peşine dşerler, geri alabilirlerse bekilere damat ailesi tarafından bir ko ikram edilirmiş nitekim iade edilemezse damadın atlıları bayrağı damadın evinin zerine dikerek ikrama hazır olan kolarını alırlar, gelin kervanı damadın evine ulaşır ulaşmaz yemekleri hazırlamaya başlarlarmış, bu sırada gelin, yolculuktan dolayı kaynaklanan yorgunluğunu damadın bir komşusu veya gelinin bir akrabası gilde yemekler hazır olana kadar dinlenebilir, dinlediği sırada ko'yn kızları bazıları yemek hazırlığında bulunup bazıları da gelinin ihtiyalarını karşılarlarmış.
Yemekten sonra halay ve oyunlar akşamaya kadar devam eder. Ko'yllerin kaldığı yerlerden uzaklanıp gelin iin kamıştan damsız bir oda yapılır bu odaya (ğaak) denirmiş.
Yedi gn sren (ğaak) odası akşamları bu odada (ğaak'ta) kalıp gndz (gerdek)(gelin odası)ında kalırlar.


Derleyip yazan
Aktay Trkmen

Aktay Trkmen
Baş avuş

: 296
: 34
: oğuz Avşar
: 17/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   lonely wolf 05, 2008 2:27 am

maqaleler ble olması gerekir

enlerine sağlıq sene esenlikler Aqtay by... ben bu maqaleden oq yararlanıcım... sağolasan

lonely wolf
Binbaşı

: 1156
: 33
: oğuz Salur
: 15/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   Abo Deniz 06, 2008 11:57 pm

cok cok ock ock sagolsun gardes


ellerin sagolsun

ya nekader seni ozleyecek

_________________

Abo Deniz
Yönetici

: 523
: 30
: damascuse
: oğuz Avşar
: 06/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   Aktay Trkmen 08, 2008 12:43 am

paylaşımınız iin teşekkrler ederim

birbirlerimizi o'zleyeceğiz de ama beni inan kardeş bizler srekli yan yanayız

sağolun varolun

Aktay Trkmen
Baş avuş

: 296
: 34
: oğuz Avşar
: 17/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   nuray 08, 2008 5:22 pm

cok anlayamadim ama guzel belleniyor

ellerine saglik Aktay bey

nuray
Çavuş

: 124
: oğuz Begdili
: 30/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   afrasiab 08, 2008 8:52 pm

cok guzel yazmissin aktay kardes

ama maasef bugun torelermiz unutulmus ve dugunlermiz arab dugunlerine benzer oldu

afrasiab
Asteğmen

: 480
: 30
: -
: oğuz Salur
: 12/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   Aktay Trkmen 09, 2008 12:45 am

zaman zamanla herşey değişebilir kardeş.. o'zmze zaten yavaşa olsa bile ama do'nyoruz o'nemlisi... paylaşımın iin teşekkr ederim

Aktay Trkmen
Baş avuş

: 296
: 34
: oğuz Avşar
: 17/03/2008

    

: Golan Trkmenleri'nde Dgn Gelenegi

   lonely wolf 09, 2008 2:45 am

Allah'a binlerce şkrler olsun... bizdeki kltrl ve eğitim go'ren insanlar artık kendilerine do'nyorlar


sağolun arkadaşlar gerekten işin oktan o'yle olması gerekirdi ama neyse ge ulaşmak ulaşmamaktan yeğdir

paylaşımınız iin teşekkrler

lonely wolf
Binbaşı

: 1156
: 33
: oğuz Salur
: 15/03/2008

    

      

- 

 
: