Eski Turklerde Din

      

Eski Turklerde Din

   lonely wolf 29, 2009 6:37 pm


Bozkır Trkleri'nin yani Eski Trkler'in din inanları noktada toplanır



Yir-Sub'lar (Yer-Su'lar; doğa gleri).
Atalar klt.
Gok Tanrı inancı.

Fakat Samanlık, bu listeye dahil değildir. cnk temel Eski Trk inanlarında şamanlığın yeri yoktur. Her ne denli, zamanımızda Trkler'in eski dinleri şamanlık gibi gosterilse de işin aslı boyle değildir. Bunun neden ve kanıtları aşağıda sıralanmıştır.

Oncelikle konu abartılmış bir durumdadır. Trkoloji ile ilgili araştırmalar Altay Trkleri arasında başlamıştır. Trkoloji araştırmaları başladığında, Altay Trkleri şamanlık inancına bağlı bulunuyorlardı. Bu nedenle sanki Altay Trkleri, saf Eski Trk kltrnn biricik yaşayan temsilcileri gibi kabul edilerek, Eski Trkler'in milli dininin şamanlık olduğu gorş zihinlerde egemen olmağa başlamıştır. Fakat konu derinlemesine incelendiğinde işin doğrusunun bu olmadığı anlaşılır. Bir kere Altay Trkleri, Eski Trk kltrnn bozulmamış temsilcileri falan değillerdir. Altay Trkleri'nin Yaratılış Efsanesi incelendiğinde durum gozler onne serilir. Altay Trkleri'nin dnyanın ve insanın yaratılışı ile ilgili rivayetlerinin hibiri Trkler'in kendi oz dşncelerinin rn olmayıp, trl dinlerin etkilerinin karışmasından ortaya ıkmış bir tasavvurlar orgsdr. Ornek olarak, Altay Trkleri'nin yaratılış efsanelerinde geen ozel adların birkaı dışında hepsi yabancı kokenlidir: Kuday, Kurbustan, Matmas, Mangdaşire, Maytere...vb. Altay Trkleri'nin din gelenekleri başta Budacılık olmak zere Hint, İran, Yunan ve Yahudi efsaneleri ile Moğol doneminde ortaya ıkan kimi oyklerin iie girmesinden oluşmuştur; bunlara Eski Trk inanlarından da bazı kırıntılar katılmış olabilir. Benzer bir durum, Yakut Trkleri'nin dini inan ve efsaneleri iin de soz konusudur. Yani Altay ve Yakut Trkleri'nin inanlarını ve efsanelerini, Eski Trkler'in inan ve geleneklerinin gnmzde yaşayan bozulmamış ornekleri olarak dşnmek son derece yanlış olup, boyle bir davranış Trk kltrn dar bir ereve iine hapsetme abasından ibarettir. Ne yazık ki gnmzde Trkler arasında bile Altay ve Yakut mitolojilerinin, Trkler'in has gelenekleri olduğu dşncesi egemendir. Fakat Eski Hun ve Gok-Trk toplumu incelendiğinde durumun boyle olmadığı anlaşılmaktadır. Altay ve Yakut mitolojisinin rnlerinin koklerine Hun ve Gok-Trk geleneklerinde rastlanmaz. Eğer Altay ve Yakut mitolojisi saf Trk kltrn temsil etse idi, bu mitolojilerin motiflerinin Hun ve Gok-Trk inanlarından kaynaklanmaları ve bu kaynaklanmanın da birtakım kanıtlarının olması gerekirdi ki boyle bir şey soz konusu değildir. Btn bunlara bağlı olarak Altay ve Yakut şamanizmi eski milli Trk kltrnn temel direği değildir ve Eski Trkler'in milli dinleri de şamanizm falan değildir


Trk olsun olmasın, Orta Asya halklarında şamanın din törenindeki gorevi yalnızca icracılıktır. Birok dini torene de (mesela Tanrı'ya kurban sunulmasına) şaman katılmaz. Ge devirlerde Trkler arasında yayılan şamanlık, Trkler'in Gok Tanrı inancına dokunamamıştır. Samanizm hakkında araştırmaları bulunan M.Eliade, Ulu Tanrı soz konusu olduğunda şamanlığın adeta sırıttığını soyler. Yakut Trkleri'nde Gok Tanrı kavramının karşılığı olan Tangara Kayra Han ile de şaman pek meşgul olmaz. Aslında şamanizm, bir din değildir; yalnızca bir uygulamadır ve hemen hemen her dinin iinde yaşar. Şaman; ruh, cin, şeytan, peri ve ollerle uğraşan, hastalara şifa vermeğe alışan, ollerin yaşayanlara zarar vermemesini sağlayan, insanların dert ve dileklerini gok ve yer altındaki ruhlara ileten kişidir. Gorldğ gibi şamanlığın nitelikleri din ile değil byclk ile bağdaşır. Saman asla ruha aracısız olarak mdahale edemez, hastalık ve talihsizlik soz konusu olmadığında şamana iş dşmez ve Tanrı ile ilgili uygulama ve ibadetlerde şaman rol almaz

Samanlar tarihin her doneminde ve her dinde yer almışlardır. Mesela bugnk Trkiye'de yaşayan ve cinlerle irtibat kurduklarını soyleyip kendilerine medyum sanını yakıştıran kişiler de aslında birer şamandırlar. Onlar da aynen şamanlar gibi cinleri/kot ruhları insanlardan uzaklaştırdıklarını ya da insanlara musallat ettiklerini soylemektedirler. Bir ornek olarak Medyum Memiş gosterilebilir. Yani eski şaman tabirinin yerine medyum, ruhu gibi adlar konmuş ama uygulamanın oz aynı kalmış durumdadır.

Anlaşılacağı zere, dinden ok by niteliği taşıyan ve esasta bir Bozkır-Trk inan sistemi olmayan şamanlığın Eski Trkler'in Atalar Klt, Yir-Sub inanları ve Gok Tanrı kavramı ile ilgisi yoktur


Kimi araştırmacılar, Eski Trke'de bulunan ve din adamı anlamına gelen kam sozcğ ile şaman sozcğnn aynı kavramı ifade ettiklerini one srseler de, şaman kelimesinin Trke bir kelime olmamasının kanıtlanmasından sonra bu gorş geerliliğini yitirmiştir. Saman kelimesi bir Hint dili olan sanskritedeki sramana sozcğnden kaynaklanmaktadır; sramana'nın anlamı ''dilenci rahip''tir. Bazı araştırmacılar şaman sozcğnn Manu dillerinden kaynaklandığını ileri srmektedirler. Ama, bu sozcğn kaynağı hangi dil ve kltr olursa olsun kesinlikle oz Trke değildir ve Eski Trke'deki kam kelimesi ve kam kelimesinin ifade ettiği kavram ile de bir ilgisi yoktur. Eski Trke'deki kam sozcğ din adamı anlamına gelmekte olup byc şamanlarla herhangi bir ilgisi yoktur.

Samanlığın en byk ozelliği, nfz ettiği bolge halkının ruh lemine brnme yeteneğidir. Bu yzden şamanlık, btn kltr ve dinlere bulaşmıştır. Ama şamanlık, kendini gizler ve iinde yaşadığı dinin gelenekleri iinde saklanır. Samanlığın bu mthiş uyum ve kendini gizleme yeteneği sonucunda, dinlerin iinde yeni oluşumlar ortaya ıkar. Fakat bu yeni oluşumlar artık o dinin oz nitelikleri gibi dşnlr. Sonuta adlar değişir ama uygulamalar devam eder ve şamanizm de kamuflaj ve uyum yeteneği sayesinde varlığını srdrr






lonely wolf
Binbaşı

: 1156
: 33
: oğuz Salur
: 15/03/2008

    

: Eski Turklerde Din

   vuslati 07, 2010 3:22 am

Anlaşılacağı zere, dinden ok
by niteliği taşıyan ve esasta bir Bozkır-Trk inan sistemi olmayan
şamanlığın Eski Trkler'in Atalar Klt, Yir-Sub inanları ve Gok Tanrı
kavramı ile ilgisi yoktur

PAYLAŞIM iin teşekkrler.
Atalar Klt, Yir-Sub inanları ve Gok Tanrı
kavramı ile ilgisi varsa elinizde kısa bilgilerde sunsaydınız daha gzel olurdu.

vuslati
Onbaşı

: 10
: oğuz Karkın
: 01/04/2010

    

      

- 

 
: